Biofolie

Verpakkingen maken levensmiddelen langer houdbaar, maar zorgen ook voor extra afval. Onderzoekers van Food & Biobased Research (WUR) werken samen met brancheorganisatie NRK, aangesloten bedrijven en overheid aan het verbeteren van de technische eigenschappen van biofolies.

Onlangs verscheen het rapport ‘Toepassing bioplastics’ van de WUR. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Agentschap NL Energie en Klimaat en richt zich op PLA-folie, een hernieuwbare kunststof gemaakt van polymelkzuur (PLA). Bekijk hier het volledige rapport!
 
PLA-FOLIE
De laatste tijd neemt de vraag naar hernieuwbare materialen toe, omdat deze leiden tot een lager energieverbruik en minder CO2-uitstoot. PLA is een hoog transparant, stijf materiaal dat composteerbaar is volgens EN 13432. Voor de toepassing in de markt is het noodzakelijk de specifieke eigenschappen van PLA te gebruiken.
De toegevoegde waarde van biologische afbreekbaarheid is afhankelijk van de toepassing. Andere positieve eigenschappen van PLA die benut kunnen worden in toepassingen zijn optische eigenschappen (transparantie, glossy uiterlijk), hoge stijfheid, dead fold (vouwbaar), ademend (laat waterdamp door) en goede krimpeigenschappen. PLA-folie kent echter ook nadelen: het scheurt sneller en kraakt erg tijdens productie en gebruik.
De in het project ontwikkelde meerlaagsfolies zijn meer geschikt voor toepassingen waar composteerbaarheid geen vereiste is. Enfresin 805 of zachtere types Estane kunnen de composteerbaarheid verbeteren. Het gebruik van meerlaagsstructuren is in de meeste gevallen noodzakelijk om voldoende mechanische eigenschappen te verkrijgen.

ENERGIEWINST
Verstrekken kan de eigenschappen van een PLA-folie sterk verbeteren. Verstrekte enkellaags PLA-folies lijken wel voldoende taai te zijn en daardoor geschikt voor toepassingen waarin biodegradatie van belang is.
PLA-folies vertonen uitstekende krimp wanneer ze bij de goede temperaturen worden verstrekt. Een temperatuur van 90˚C geeft in de huidige formuleringen de beste resultaten. Ook de meerlaagsfolies vertonen goede krimp.
De energiewinst van PLA-folies zit met name in het grondstofgebruik. Productie van PLA-korrels is duurzaam. Ook zijn energie- en kostenbesparing mogelijk door de folies zeer dun te maken. De stijfheid van PLA is hierbij een voordeel. De vergelijking wat betreft energieverbruik met PP en PE is niet zinvol, omdat de materiaaleigenschappen te veel verschillen met de eigenschappen van PLA.

COMMERCIEEL AANTREKKELIJK
Het onderzoek is voortgekomen uit de meerjarenafspraken energie-efficiency (MJA3 en MEE) tussen overheid en bedrijfsleven, met als doel de energie-efficiency van bedrijven jaarlijks met 2 procent te verbeteren. De onderzoeksresultaten bieden folieproducenten handvatten om PLA-folies verder te ontwikkelen en in productie te nemen, verwacht Erik de Ruijter van brancheorganisatie NRK, dat de MJA-projecten coördineert.
„In de huidige markt zijn er nog weinig PLA-aanbieders, waardoor bioplastics relatief duur zijn ten opzichte van traditionele kunststoffen,” aldus De Ruijter. „De rekbaarheid en de barrière-eigenschappen maken de folie nu al zeer geschikt voor bepaalde toepassingen, zoals strekfolie over groente en fruit. In de toekomst zal de belangstelling alleen maar toenemen en zullen de prijzen dalen, waardoor PLA-folie commercieel aantrekkelijker wordt.”

INNOVATIEF VERPAKKEN
Uit onderzoek van de WUR en de vleesverwerkende industrie blijkt dat het mogelijk is om verenmeel te verwerken tot biopolymeren. Dit sluit aan bij de biobased economy, waarop de Nederlandse overheid actief inzet. Gerrit van Heijst is projectleider van de Routekaart Vlees (www.routekaartvlees.nl), een trajectverkenning van 2010 tot 2030 in opdracht van de vleesverwerkende industrie, mede ondersteund door het ministerie van EL&I.
Gerrit van Heijst: „Eén van de vijf thema’s die we verkennen, zijn dierlijke nevenstromen. We streven ernaar de daarin aanwezige eiwitten en vetten zo hoog mogelijk in de waardepiramide in te zetten. Bijvoorbeeld als grondstof voor biopolymeren, cosmetica en/of farma. Voor het subthema ‘Innovatief Verpakken’ kijken we naar bioplastics.
Drie elementen blijken bepalend voor een brede introductie binnen de vleesverwerkende industrie, te weten de eigenschappen, hoe het product zich laat bewerken en de prijs. Daarnaast wordt ook duurzaamheid steeds belangrijker. Dezelfde drie factoren bepalen of dierlijke nevenstromen breed als grondstof voor biopolymeren ingezet zullen worden. Of deze biopolymeren zich uiteindelijk lenen voor de productie van bioplastics, moet nog verder worden onderzocht.”