Column: Crisis

Het woord crisis heeft voor mij geen enkele associatie met geld of economie. Bij mij is dat woord gelinkt aan dioxine, melamine, aflatoxine en een stuwmeer van mogelijk andere ellende. Zowel op Haags niveau als in onze eigen organisatie TrusQ hebben Duitse criminelen in het vet voor veel tijdverdrijf gezorgd.

Direct na een RASFF-melding, het Europese systeem voor snelle waarschuwingen van een voedselveiligheids gevaar, komt er een circus van verklaringen rondsturen op gang, waarin elke marktpartij aan zijn opvolgende schakel in de keten verklaart dat hij ‘het’ niet heeft.
Of dat waar is, weet je in de dynamiek van een groot incident nooit. Daarom verklaren veel ketenpartners tegenwoordig dat het waarheidsgehalte van hun verklaring gebaseerd is op de kennis van dat moment.

Alles begint met een melding van overschrijding van een wettelijke norm. Deze moet door het betreffende bedrijf dan wel gedaan worden! Het smoezenboek telt veel pagina’s met argumenten om dat niet meteen te doen. Was het misschien een laboratoriumfout? Moeten we wellicht nog wat meer monsters inzetten? Wat zullen de autoriteiten gaan doen? Het kan toch niet waar zijn!
U kunt zelf ongetwijfeld ook nog wel wat redenen bedenken waarom bedrijven in dit soort situaties niet onmiddellijk naar de telefoon grijpen. Bedrijven moeten van de wet melden (meldwijzer www.vwa.nl), want als een probleem niet wordt gemeld, reist het over de wereld en neemt het in omvang toe. Het proces kan efficiënter. Open een site met standaardverklaringen, waarbij elk bedrijf in een register kan invullen welke ongewenste stof hij op welk moment niet heeft. Dan kunnen de kwaliteitsmanagers zich bezighouden met het bestrijden van de crisis in plaats van met het invullen van bakken papier.
Bij elke melding wordt de site geactualiseerd.
Verder beloven alle bedrijven in feed en food elkaar en de nVWA plechtig voortaan elke overschrijding van de actiegrens direct te melden. Met een helpdesk voor gedupeerde boeren, want die betalen vaak (een deel van ) het gelag, is het systeem compleet.

Een crisis is immers net een hartinfarct; achteraf heb je het voelen of zien aankomen, maar dan is het te laat.

Drs. Francine van Rossem is directeur/eigenaar van Bureau Van Rossem en als zodanig tevens directeur bij TrusQ, een samenwerkings verband van Nederlandse en Belgische voederleveranciers op het gebied van voedselveiligheid