Column: Quo vadis?

De resultaten van de Nederlandse intensieve veehouderij worden in toenemende mate bepaald door internationale ontwikkelingen. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat minimaal tweederde van de productie wereldwijd wordt afgezet. Opbrengsten zijn dus sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de wereldmarktprijzen.
Toenemende welvaart leidt vaak tot stijgende consumptie en daardoor tot hogere opbrengstprijzen, maar tegelijkertijd ook tot hogere voerprijzen. Omdat zich ook nieuwe aanbieders aandienen, wordt de netto-opbrengst voor de Nederlandse producent per saldo marginaal beïnvloed. De productiekosten blijven daarentegen stijgen.
Voor de lange termijn is dat een zorgelijk scenario. Zeker als je bedenkt dat de Nederlandse productie in een dure omgeving plaatsvindt. De boer en de stedeling zijn in een continu (prijsopdrijvend) gevecht verwikkeld om de beperkt beschikbare grond. In een toenemend aantal gemeenten en provincies  geldt inmiddels een verbod op de bouw van megastallen. Zelfs in Noord-Brabant.
De rijksoverheid neemt het initiatief voor een breed maatschappelijk debat over die megastallen. Bij een niet onwaarschijnlijk verbod zou de mogelijkheid tot het behalen van kostprijsvoordelen via schaalvergroting komen te vervallen.
Steeds weer nieuwe en niet altijd in Europees verband geldende eisen op het gebied van dierenwelzijn maken het voor de producent niet makkelijker. Niet alle eisen laten zich immers vertalen in hogere opbrengstprijzen.
Een (te hoog) verbruik van antibiotica moet de uitval sterk beperken om zodoende het hoofd boven water te houden. Het hoge verbruik leidt tot weerstand bij de consument en zal ongetwijfeld ook leiden tot overheidsingrijpen. Zo’n situatie is naar mijn mening voor de lange termijn niet vol te houden en evenmin acceptabel. Hier ligt een uitdaging voor de hele keten. Niet in een kansloze, defensieve benadering, maar in het ontwikkelen van een nieuwe toekomstvisie voor de sectoren. Niet pappen en nathouden dus.
Het breed maatschappelijk debat over de megastallen is daarvoor een mooie gelegenheid. Het zal dan ook verbreed moeten worden tot een deltaplan intensieve veehouderij 2030.  Een breed gedragen ontwikkelingsplan voor een innovatieve en marktgeoriënteerde  veehouderijkolom.
Ook een uitdaging voor de voorlieden van de belangenorganisaties. Echte leiders kenmerken zich toch door het hebben van een visie, die niet alleen een vertaling is van wat de achterban wil horen, maar juist de kracht heeft om de achterban mee te nemen in een nieuw perspectief.

Of niet soms?

Drs. Jos Ramekers is oud-voorzitter van de Productschappen Vee, Vlees en Eieren en is o.m. voorzitter van de Raad van Toezicht van SVO