Column: Meetellen

En ik maar denken dat we alles al hebben meegemaakt in Nederland. Hoe mis kan ik het hebben. Uitgebreid in het recente nieuws: een wetenschappelijk onderzoek naar insecten die verongelukken. U leest het goed. Verongelukken. Insecten die verongelukken in het verkeer. Dat wordt wetenschappelijk vastgesteld door het aantal geplette insecten op nummerborden van auto’s te tellen.
Bent u nog bij me? Er is ongetwijfeld een doel mee gediend, maar mij ontgaat dat en ik denk zomaar dat ik niet de enige ben. Wetenschappelijk onderzoek is op zich een goede zaak. Het brengt oplossingen aan het licht en daar profiteren we met elkaar van. Mens, dier en milieu. En zolang we nog geen insectenpletbelasting hoeven te betalen, kan ik ermee leven. Al blijft het me intrigeren wat de insectenopnummerbordtellers wetenschappelijk willen vaststellen.

In het buitenland hoef je met een dergelijk onderzoek niet aan te komen.
Daar verbazen ze zich al over het feit dat Nederland een politieke partij kent die zich richt op dieren. We mogen met recht stellen dat Nederland koploper is op dit terrein. Nederlanders kunnen het zich ook permitteren. Onze koopkracht en besteedbaar inkomen zijn gemiddeld genomen hoog in vergelijking met andere landen. In die zin tellen we mee. Nederlanders hebben dus letterlijk het vermogen om kritisch te kunnen zijn in onze oordelen. We kunnen ons druk maken over welzijn, duurzaamheid, gezondheid en milieu. Zowel voor commodityproducten als voor luxeproducten.
Maar dat meetellen heeft ook een andere kant. De sterke export van de Nederlandse agrifoodsector telt flink mee in de portemonnee van Nederland. We kunnen die positie alleen vasthouden met een hoge én sectorbrede kwaliteitsstandaard. Het is onze license to operate en license to sell. Maar het is niet eenvoudig.

In Nederland neemt de maatschappij ons de maat en rekent de markt met ons af. Twee verschillende dimensies met elk een eigen dynamiek. De markt is zakelijk, soms kil en heeft altijd gelijk. De maatschappij is informeler, nogal eens emotioneel en wil het gelijk per se hebben. Niet gemakkelijk om op beide niveaus te blijven meetellen. Soms veranderen maatschappij en markt namelijk. Het zijn geen aardverschuivingen, maar toch. Zo liet het CBS weten dat van juni op juli 2011 de indicator van het consumentenvertrouwen daalde met 1 punt en uitkwam op min 12. Hoe die schaal precies in elkaar steekt, weet ik niet, maar min 12 is behoorlijk onder nul. Als het vertrouwen daalt, neemt de ratio bij de consument toe. De prijs-kwaliteitverhouding krijgt meer aandacht. Value for money neemt aan belang toe. De berekende consument past op zijn tellen en maakt zijn keuzes. Betekent dat, dat de agrifoodsector dan ook meteen haar koers moet verleggen en gaan voor het goedkoopste?

Het antwoord kennen we. De Nederlandse agrifoodsector moet het hebben van de lat die net wat hoger ligt dan elders. Daar moeten we de klanten bij zoeken die ook zo denken. Alleen dan blijven we meetellen. Economisch duurzaam door de juiste balans tussen markt en maatschappij. Voor nu en later.

Marc van der Lee is Director Communications bij VION N.V.