Energie-efficiency in vleessector

In 2010 voerden de MJA 3-deelnemers uit de vleesverwerkende industrie 160 verschillende maatregelen uit op het gebied van procesefficiëntie. Deze leidden tot een besparing van 91 Terajoule (TJ). De doelstellingen voor ketenefficiëntie (39,5 TJ in 2012) en voor duurzame energie (133,5 TJ in 2012) worden ruimschoots behaald.

In Nederland hebben de overheid en het bedrijfsleven afspraken gemaakt over het effectief en efficiënt inzetten van energie. Die afspraken zijn vastgelegd in meerjarenafspraken energie-efficiency (MJA3 en MEE) en richten zich vooral op energie-intensieve sectoren, waarin circa 1.200 bedrijven actief zijn.

Toename energieverbruik
De ruim 1000 energie-intensieve bedrijven uit bijna 40 sectoren die meedoen met de meerjarenafspraken energie-efficiency (MJA3 en MEE) verbeterden in 2010 hun energie-efficiëntie met gemiddeld 1,4%. MJA3-bedrijven uit industrie, voedings- en dienstensector verbeterden hun energie-efficiëntie met 2,3%. Ten opzichte van 2005 zijn de bedrijven 10,6% efficiënter geworden.
In de vleesverwerkende industrie steeg de productie-index in 2010 met circa 8% ten opzichte van het monitoringjaar 2001. Het totale energiegebruik van de deelnemende bedrijven in deze sector is met 193 TJ (5%) toegenomen tot 4.080 TJ. Hiervan is 2.699 TJ (66%) elektriciteit en 1.326 TJ (33%) gas. Elektriciteit heeft een groot aandeel in het totale energiegebruik door de toepassing van koeling en elektrische aandrijvingen in de sector. De gezamenlijke inzet van duurzame energie (171 TJ) bij de deelnemende inrichtingen bedraagt 4,2% van het totale energiegebruik en is hiermee sterk toegenomen ten opzichte van 2009.

Belangrijke besparingen
In 2010 voerden de MJA 3-deelnemers uit de vleesverwerkende industrie 160 verschillende maatregelen uit op het gebied van procesefficiëntie. Deze leidden tot een besparing van 91 TJ. De belangrijkste energiebesparende maatregelen in 2010 waren capaciteitsverhoging, vervanging van R22 (een HCFK-koelmiddel) door NH3 (een natuurlijke koelmiddel) en een energiemanagementregeling op de besturing van compressoren.
De ketenefficiëntie (134 TJ) is grotendeels gerealiseerd door hergebruik van organische afvalstromen en voor een kleiner deel door het optimaliseren van distributie. Hiermee is over 2010 de doelstelling voor ketenefficiëntie (39,5 TJ in 2012) ruimschoots gerealiseerd.
Zowel eigen opwek als inkoop van duurzame energie zijn zeer fors toegenomen ten opzichte van vorig jaar. In 2010 kocht de branche 100,6 TJ aan groene stroom in. De energieopwekking uit organische reststromen bedroeg 70 TJ. Het totaal aan inzet van duurzame energie ten opzichte van 2009 is 171 TJ. De doelstelling voor duurzame energie (133,5 TJ in 2012) is hiermee eveneens ruimschoots behaald.

Routekaart Vleesindustrie
Ook in 2010 heeft de consolidatieslag binnen de vleesverwerkende industrie doorgezet. Het aantal bedrijven is opnieuw afgenomen; het volume en het energiegebruik per MJA 3-deelnemer zijn toegenomen (volumevergroting). Aan de ene kant stijgen de grondstofprijzen. Dit maakt veevoer duurder en daarmee stijgt de kostprijs voor het vee en het vlees. Aan de andere kant neemt de prijsdruk van de afnemerszijde toe. Hierdoor was er in 2010 opnieuw sprake van een hoog concurrentieniveau binnen de vleessector.
Volumevergroting is een middel om meer tegenwicht te bieden aan de grote afnemers, waaronder de retail, en om extra investeringen op te vangen. Vanuit de samenleving worden echter steeds hogere eisen gesteld op het gebied van investeringen in milieu, dierenwelzijn, voedselveiligheid en slachtwijze. Een gevolg hiervan is dat ketenconcepten met de focus op dierenwelzijn en/of milieu en energie, zoals biologisch vlees, een steeds groter marktaandeel beginnen te krijgen.
In 2011 had voor de vleesverwerkende industrie de uitvoer van het plan van aanpak van de Routekaart VleesIndustrie prioriteit. Aangezien veel MJA 3-bedrijven deel uitmaken van de verschillende werkgroepen om de routekaart concreet te vertalen naar actiepunten, geven zij op deze manier invulling aan het in kaart brengen van mogelijkheden om als sector te innoveren.

MJA IN VLEESSECTOR

Deelnemende ondernemingen: 37 (55 inrichtingen)

Producten: (halve) karkassen, vlees en vleesdelen, vleeswaren, vleesconserven, snacks, salades, panklare producten en maaltijden

Omzet: € 4,3 miljard

Werkgelegenheid: 21.000 fte

Deelnemers aan de OGE: ministerie van EL&I, Centrale Organisatie voor de Vleessector, Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie, Commissie Vleeswarenindustrie art. 88a PVV, Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie, Koninklijke Nederlandse Slagersorganisatie, Wessanen Nederland BV, Ad van Geloven Snacks BV, Gemeente Nijmegen, Agentschap NL.

Resultaat 2010

Energiegebruik 4.080 TJ

Procesmaatregelen 91 TJ in 2010 t.o.v. 2009 (378 TJ in 2010 t.o.v. 2005).

Ketenmaatregelen 125 TJ in 2010 t.o.v. 2009 (121 TJ in 2010 t.o.v. 2005).

Duurzame energie 164 TJ in 2010 t.o.v. 2009 (144 TJ in 2010 t.o.v. 2005).